دکتر شهنام سیحون

آشتی با مطب دندانپزشکی

آشتی با مطب دندانپزشکی
داستان رفتن به دندانپزشکی هم از آن داستان های عجیب و غریب روزگار است. کی برویم؟ کجا برویم؟ به کدام دندانپزشک اطمینان کنیم؟ گران است! درد نداریم پس چرا برویم دندانپزشکی؟! معاینه دوره ای لازم است؟ چند وقت یک بار؟ اصلا برای چه باید به دندان هایمان برسیم؟بیشتر ما این سوال ها را مرتب در ذهن مان تکرار می کنیم و چون کمی بفهمی نفهمی از دندانپزشکی هم می ترسیم، بی خیال معاینه های دوره ای و پیشگیری و تمام این داستان ها شده و منتظر می شویم تا درد شبانه ای، ورمی، آبسه ای یا چیزی شبیه به اینها، ما را روانه مطب دندانپزشکی یا درمانگاه های شبانه روزی کند.اما جدای از همه آنچه گفته شد و ورای همه بایدها و نبایدها و ترس ها، می شود نگاهی واقع بینانه تر و منطقی تری به معاینه های دوره ای دندانپزشکی داشت و از چگونگی و اصول آن باخبر شد.

چند وقت یک بار باید به دندانپزشکی برویم؟

این سوال، یک سوال قدیمی و همیشگی است و جوابش هم همان است که همگی می دانید؛ بهتر است دوبار در سال باری معاینه نزد دندانپزشک بروید. این قانون برای بیشتر افراد صادق است و حتی اگر بهداشت دهان و دندان شما بسیار عالی است نیز بهتر است هرازگاهی سری به دندانپزشک بزنید.مشکلات بسیاری وجود دارند که بدون درد هستند یا شما وجود آنها را احساس نمی کنید اما دندانپزشک در حین معاینه معمول آنها را کشف خواهد کرداغلب افراد به معاینه دوبار در سال نیازمند هستند اما شاید برای افرادی که پوسیدگی های بسیار کمی دارند، به ندرت دچار مشکلات لثه ای هستند و بهداشت دهان عالی ای دارند، یک بار معاینه دندانپزشکی در سال هم کفایت کند. 
از سوی دیگر بعضی از افراد در گروه های در معرض خطر هستند و لازم است حتی بیش از دوبار در سال تحت معاینه های دندانپزشکی قرار بگیرند. این افراد عبارتند از:
  • سیگاری ها
  • افراد دیابتی
  • کسانی که بیماری های مزمن لثه دارند.
  • کسانی که دچار ضعف سیستم ایمنی هستند.
  • کسانی که مرتب پوسیدگی های جدید را در دهان شان تجربه می کنند.

آیا در حین معاینه های دندانپزشکی «عق» می زنید؟

ریفلسکی به نام عق زدن ریفلکس مفیدی است که در ناحیه انتهای گلو اتفاق می افتد و کمک می کند تا احتمال بلع اتفاقی اشیا یا ورود آنها به دستگاه تنفسی کاهش پیدا کند.بعضی از افراد ریفلکس «عق زدن» بسیار حساسی دارند و به سرعت عق می زنند. این قضیه، کار را برای بیمار و به خصوص برای دندانپزشک بسیار مشکل می کند. اگر شما از این گروه افراد هستید، جریان را با دندانپزشکتان در میان بگذارید. در این حالت او سعی می کند تا ناحیه بلع شما را در حین کار، کمتر تحریک کند. از طرفی بهتر است در حین کارهای دندانپزشکی زبانتان را به طرف انتهای دهانتان حرکت ندهید. این کار باعث می شود که بیشتر عق بزنید.از دیگر راه هایی که می توانید به کمک آن جلوی عق زدنتان را بگیرید، این است که به نحوی حواس خودتان را پرت کنید. با خودتان یک دستگاه پخش موسیقی کوچک و گوشی بیاورید و در حین کار دندانپزشکی به موسیقی مورد علاقه تان گوش دهید.

به دندانپزشکمان چه بگوییم؟

اغلب افراد با اتفاقاتی که در یک مطب دندانپزشکی می افتند آشنا هستند. یک معاینه اولیه، تجویز یا تهیه رادیوگرافی و نیز گاهی اوقات انجام جرم گیری و تمیز کردن دندان ها ازجمله کارهایی است که در یک معاینه معمول دندانپزشکی انجام می شود،اما در معاینه های دوره ای و کامل دندانپزشکی که به صورت مرتب توسط دندانپزشکی انجام می شود، ابتدا دندانپزشک یک تاریخچه پزشکی کامل و مربوط به کل بدن از شما تهیه می کند (و درصورتی که در گذشته تهیه شده باشد سوال های آن را دوباره تکرار و آن را به روز می کند). 
بسیاری از بیماری های عمومی ممکن است وضعیت دهان و دندان شما را نیز تحت تاثیر قرار بدهند؛پس بسیار واجب و ضروری است که در مراجعه های مرتبی که به دندانپزشک دارید، بیماری های عمومی ای را که تازه با آن درگیر شده اید یا داروهایی را که به صورتم رتب مصرف می کنید، با او در میان بگذارید؛ به عنوان مثال کسانی که دچار دیابت شده اند، بیشتر ممکن است درگیر بیماری های لثه شوند یا مصرف برخی از داروها ممکن است شما را دار خشکی دهان بکند و این خشکی دهان، به صورت بالقوه عامل مهمی در ایجاد پوسیدگی های دندانی است. 

دندانپزشک باید از وضعیت جسمی و روحی شما اطلاعات کافی داشته باشد تا بتواند شما را به خوبی درمان کند؛ بنابراین:

  • از ترس هایتان بگویید: بسیاری از افراد از دندانپزشکی می ترسند و شنیدن این نکته برای دندانپزشک چیز عجیب و جدیدی نیست؛ اینکه شما از ترس هایتان با دندانپزشک حرف بزنید، خجالت آور نیست زیرا شما در این مساله دخیل نیستید و معمولا این ترس ها به خاطرات دوران کودکی تان باز می گردند.وقتی شما دندانپزشک را از ترس خود آگاه می کنید او از روش های محافظه کارانه تری استفاده کرده و سعی می کند درد را به خوبی در شما کنترل کند و به این روش از اضطراب شما خواهد کاست. در عین حال گاهی فقط سخن گفتن از ترس، شما را آرام تر خواهد کرد.
  • از وضعیت عمومی بدنتان بگویید: اگر از ملاقات قبلی تا امروز، دچار بیماری جدیدی شده اید، آن را با دندانپزشکتان در میان بگذارید؛ حتی اگر به نظر شما، این بیماری، هیچ ربطی به دهان و دندان نداشته باشد. داروهای عمومی را نیز که مصرف می کنید، به دندانپزشک اعلام کیند. گاهی اوقات داروهایی که به نظر شما به دهان و دندان هیچ ربطی ندارند، با عملیات دندانپزشکی و داروهای مربوط به آن تداخل ایجاد می کنند. داروهای اعصاب و روان ازجمله این داروها هستند.
  • از وضعیت دهان و دندانتان بگویید: قبل از آنکه معاینه آغاز شود، شما دست به کار شوید و وضعیت دهان و دندانتان را برای دندانپزشک توصیف کرده و اگر به این مشکلات دچار هستید، دندانپزشک را در جریان قرار دهید:
  1. اگر احساس می کنید یک پوسیدگی جدید دارید.
  2. اگر احساس می کنید دندانتان حساس شده است.
  3. اگر توده ای در ناحیه دهان و زبانتان احساس می کنید.
منتظر شوید تا دندانپزشکتان این مشکلات را کشف کند. با بیان حدس های خود، دندانپزشک را در کشف سریع تر بیماری تان راهنمایی کنید.

دندانپزشک در طول یک معاینه، چه می کند؟

در یک معاینه کامل، دندانپزشک، بیش از یک معاینه سطحی وقت صرف کرده و وضعیت شما را به طور کامل بررسی می کند. مراحل این معاینه به این ترتیب است:

  • معاینه سر و گردن:
 دندانپزشک سر و گردن شما را معاینه می کند. مفصل گیجگاهی – فکی و وضعیت آن را بررسی می کند و غدد لنفاوی و غدد بزاقی زیر گلو و اطراف گردن را به خوبی تحت معاینه قرار می دهد. او در این مرحله می خواهد مطمئن شود که برجستگی غیرعادی ای وجود ندارد، لب ها خشک نیستند و چیز غیرعادی دیگری دیده نمی شود.
مفصل گیجگاهی – فکی، مفصلی است که حرکت بازشدن فک پایین را کنترل می کند. دنداپزشک معمولا طی یک معاینه کامل این مفصل را نیز بررسی میکند و برای معاینه آن از شما خواهد خواست که چندبار به آرامی دهان خود را باز و بسته کنید؛ در این زمان حرکات فک را به خوبی بررسی کرده و مفصل را لمس می کند.
اگر درد یا تورمی در ناحیه مفصل فکتان احساس می کنید یا صدایی را حین باز و بسته شدن فک می شنوید، به دندانپزشکتان اعلام کنید.علاوه بر اینها، دندانپزشک، غدد بزاقی و غدد لنفاوی را نیز لمس و معاینه می کند. هرگونه تورم و یا حساسیت به لمس این غدد ممکن است علامتی از بیماری باشند.

  • معاینه بافت نرم: 
بافت نرم دهان شامل زبان، داخل گونه ها، لب  ها، کف و سقف دهان است. دندانپزشک همه این مناطق را به طور دقیق معاینه می کند و هرگونه لکه، زخم، برجستگی یا تورمی را که غیرعادی باشد به دقت بررسی خواهد کرد.

  • معاینه بافت لثه:
 معاینه لثه شامل معاینه خود لثه و سایر بافت هایی است که دندان را حمایت می کند. اول از همه دندانپزشک به خوبی لثه ها را بررسی می کند. هرگونه قرمزی بیش از حد یا برجستگی و تورم لثه ها ممکن است علامت بیماری لثه باشد. دندانپزشک، لثه ها را به کمک وسیله ای مخصوص بنام «پروب» به خوبی معاینه کرده و خونریزی حاصل از این معاینه را نیز درنظر می گیرد. 
خونریزی بیش از حد معمول در این معاینه نیز ممکن است دلیل بر بیماری باشد. اگر بین لثه و دندان فاصله ای ایجاد شود، به آن فاصله ایجاد شده «پاکت» می گویند. عمق این پاکت ها نیز به کمک «پروب» اندازه گیری می شود و وجود پاکت های عمیق تر از سه میلی متر به طور معمول نشانه های بیماری های لثه هستند.

  • معاینه دندان ها: 
مهم است که دندان های شما به خوبی و به درستی روی یکدیگر قرار بگیرند. به وضعیت قرارگیری دندان ها روی هم، اکلوژن می گویند. دندانپزشک ممکن است به کمک کاغذهای مخصوص یا موم، وضعیت قرارگیری دندان ها روی هم را بررسی کند.

  • معاینه کلینیکی دندان ها: 
دندانپزشک تمام سطوح دندان ها را به کمک وسایل دندانپزشکی و به خصوص آینه، بررسی می کند. او ممکن است به کمک وسیله ای به نام «سوند» تمام دندان ها را معاینه کند و به دنبال پوسیدگی های حتی بسیار کوچک بگردد.پوسیدگی در دندان ها به طور معمول به صورت نرم شدن یا تیرگی دندان ها دیده می شود. پرکردگی ها و روکش های موجود نیز به خوبی توسط دندانپزشک، تحت معاینه قرار می گیرد.

  • رادیوگرافی (عکس دندان):
 رادیوگرافی، تهیه عکس دندان است و به دندانپزشک کمک می کند تا از وضعیت سطوحی از دندان آگاهی پیدا کند که در معاینه های عادی قابل دسترسی نیستند. همچنین رادیوگرافی امکان بررسی وضعیت ریشه ها و استخوان فک را به خوبی فراهم می کند.
 برای به اشتراک گذاشتن این مطب در شبکه های اجتماعی از لینک های زیر استفاده کنید:

راهنمای ثبت پیام

پرسش یا نظری دارید؟
همین حالا می توانید پرسش یا نظر خود را ثبت کنید.