دکتر شهنام سیحون

دندانپزشکی برای کودکان

دندانپزشکی برای کودکان
عوامل و مشکلات متعددی وجود دارد که می‌تواند بهداشت دهان و دندان در کودکان را تحت تأثیر قرار دهد. از مهم‌ترین این عوامل می‌توان به پوسیدگی دندان‌ها، عادت به مکیدن شست دست، عادت به زبان زدن پشت دندان‌ها، مکیدن لب‌ها و افتادن زودهنگام دندان‌های شیری اشاره کرد. هر چند نهایتاً دندان‌های شیری کودک با دندان‌های دائمی جایگزین خواهد شد، با این حال حفظ سلامت دندان‌های شیری کودک از نظر سلامت و بهداشت عمومی او اهمیت بسیار زیادی دارد. 

دندان شیری

خوشبختانه امروزه با ارتقاء سطح آگاهی جامعه، اهمیت سلامت و حفظ دندان های شیری برای والدین مشخص گردیده است. دندان های شیری به دلیل ایفای نقش های مهمی که در سیستم دهان و دندان افراد دارد باید تا زمان رویش دندان های دائمی حفظ گردند. به همین دلیل امروزه دندانپزشکی کودکان در اولویت برای خانواده ها قرار گرفته است.در صورت از دست دادن دندان های شیری قبل از زمان رویش دندان های دائمی، بی نظمی در دندان های مخصوصاً در سنین نوجوانی و جوانی ایجاد می شود.

نقش دندان های شیری در سلامت کودکان

1-کمک به فراگیری تکلم در کودکان
2-عامل مهم در جویدن مواد غذایی
3-زیبایی کودکان
4-حفظ فضا برای رویش دندان های دائمی

کودکان از چه سنی مسواک زدن را باید شروع کنند؟

به محض رویش اولین دندان در دهان کودکان که حدودا 6 ماهگی (دو تا سه ماه کمتر یا بیشتر) باید شروع شود، خمیر دندان‌ها براساس غلظت فلورایدشان طبقه بندی می‌شود. غلظت فلوراید در خمیر دندان با واحد پی پی ام سنجیده می‌شود که روی اطلاعات همه خمیر دندان‌ها نوشته شده است. نهایت غلظت خمیردندان برای کودکان تا شش سال 1000-500 پی پی ام است و بیشتر از آن باعث مسمومیت خواهد شد. تا سن 2 سالگی غلظت خمیردندان مورد استفاده اسمیر لایر (لایه خیلی نازک سطحی) است.
غلظت خمیر دندان از سن 2 تا 6 سال به اندازه یک نخود برای کودکان کافیست. گاهی پیش آمده که کودکان در برابر مسواک زدن مقاومت سرسختی دارند و این موضوع والدین را اذیت می‌کند، حتی قبل از رویش دندان کودک خود از مسواک لثه‌ای (مسواک استوانه‌ای مخصوص خاراندن لثه ها) استفاده کنید، حدودا زمانی که می‌خواهید مسواک بزنید هر روز دو بار این مسواک استوانه‌ای را در دهان نوزاد خود ببرید، لثه‌ها را ماساژ دهید تا کودک به آن عادت کند و موقعی که به سن مسواک زدن نیز رسید راحت‌تر آن را قبول می‌کند. گریه، قهر و عصبانی شدن کودک در این حین امری طبیعی است، شما با اطلاع از اینکه کار درست را برای سلامت نوزاد خود انجام می‌دهید تسلیم این موضوع نشوید و کار خود را انجام دهید.

از چه سنی مصرف دهان شویه برای کودکان توصیه می‌شود؟

براساس رفرنس‌های مختلف بین سنین 6 تا 8 سال و با توجه به اینکه کودک تا چه حدی می‌تواند مایع دهانشویه را کنترل کند، بچرخاند و قورت ندهد بین کودکان مختلف متفاوت است.فلوراید اگر به صورت سیستمیک مثل قطره، قرص و یا مقدار کمی که در آب شرب وجود دارد مصرف شود، باعث سیستم جذب و گردش خون می‌شود و قبل از رویش دندان‌ها هم در ساختار دندان هم اثر دارد.
هرچقدر دندان‌ها زمان و میزان بیشتری در معرض فلوراید باشند مقدار بیشتری فلوراید به خودشان جذب کرده و ساختمانشان مستحکم‌تر می‌شود. امروزه توصیه می‌شود مسواک زدن و مصرف دهانشویه در زمان‌های متفاوت انجام شود و بلافاصله پشت سر هم نباشند تا دندان‌ها زمان بیشتری را در معرض فلوراید باشند. عمده تاثیر و اهمیت فلوراید بعد از رویش دندان هاست و زمانی که دندان به صورت موضعی در معرض فلوراید (در قالب خمیردندان، دهانشویه، ژل وارنیش و...) قرار می‌گیرد.

مشکلات شایع دندانی در کودکان 

به عنوان والدین کودک، این وظیفه شماست که قواعد صحیح مراقبتهای بهداشتی دهان و دندان را به کودکان خود بیاموزید و مشکلات احتمالی آنها را تشخیص بدهید. خوشبختانه بسیاری از نگرانی‌ها و مشکلاتی که در رابطه با دندان‌های کودکان پیش می‌آید، موارد بسیار معمول و طبیعی هستند، خیلی از آنها اصلاً جدی نیست و تقریباً برای همه آنها راه‌ حل مناسبی وجود دارد. شایع‌ترین مشکلات دندان‌ها در کودکان شامل موارد زیر است:
  • پوسیدگی دندان
  • بیماری‌های لثه
  • مکیدن شست
  • از دست دادن دندانبر اثر حادثه
  • شکستگی یا ترک خوردن دندان
  • مشکلات رویش دندان دائمی

دندانپزشکی کودکان

حفظ سلامت و بهداشت دهان و دندان به طور کلی برای سلامتی ضروری است. به همین دلیل مهم است که کودکان اهمیت مراقبت از دندان های شان را درک کنند. با مراجعه زود هنگام به دندان پزشک و محیط های دندانپزشکی کودکان می توانند اطلاعات و مهارت های لازم برای حفظ دندان ها و لثه خود را به دست آورند.به طور خلاصه، دندانپزشکی کودکان مزایای بسیاری دارد:
• یادگیری روش های صحیح تمیز کردن دندان
اگرچه والدین می توانند فرزندان خود را در مورد مسواک زدن و نخ دندان کشیدن، آموزش دهند اما بردن کودکان به دندانپزشکی اجازه می دهد تا آن ها با دستورالعمل های اضافی آشنا بشوند. دندانپزشکان توصیه های لازم را برای انتخاب و استفاده از ابزارهای مناسب مراقبت از دهان و دندان به کودکان و والدین آن ها ارائه می دهند.
• بررسی نرمال بودن دندان ها
زمانی که کودک به دندانپزشکی مراجعه می کند، در همان ابتدا دندانپزشکان دندان های کودک بررسی می کنند تا اطمینان حاصل کنند که دندان ها در حال رشد صحیح هستند. اگر در رشد دندان ها مشکلی وجود داشته باشد، درمان زود هنگام این مشکل می تواند در بهبود لبخند و ظاهر کودک تاثیرگذار باشد. همچنین دندان پزشکان با بررسی دقیق وضعیت تغذیه ای کودک، می توانند به بهداشت دهان و دندان کودک کمک کنند.
• مراقبت های ارتودنسی
علاوه بر اینکه دندان ها در حال رشد مناسب هستند و به طور معمول در می آیند، دندانپزشکان می توانند هماهنگی های دندان ها را نیز بررسی کنند و مشکلاتی که از طریق انگشت شست کودک، تنفس دهان، نقایص مادرزادی و... ایجاد می شود را شناسایی و درمان نمایند.
• ایجاد عادت های زندگی سالم
دندانپزشکی کودکان ، برای آن ها مجموعه ای از عادت های یک زندگی سالم را به همراه دارد. کودکانی که به دندانپزشکی مراجعه می کنند و از همان سنین کودکی، تحت مراقبت های پزشکی دهان و دندان قرار می گیرند، شانس بیشتری دارند تا در سنین بزرگسالی و میان سالی از بیشتر یا تمام دندان های طبیعی خود استفاده کنند و لبخند کامل، سالم و زیبا داشته باشند.

خدمات ارائه شده در مراکز دندان پزشکی کودکان

از جمله خدماتی که یک متخصص دندانپزشکی کودکان به بیمار ارائه می‌کند می‌توان به این موارد اشاره کرد:
  1. معاینه پیشگیرانه جهت جلوگیری از پوسیدگی دندان‌ها
  2. پر کردن‌ دندان‌های پوسیده با مواد هم رنگ دندان
  3. فیشور سیلانت یا شیار پوشی که برای جلوگیری از پوسیدگی زودهنگام دندان‌ها استفاده می‌شود
  4. فضای نگه‌دارنده که برای جلوگیری از پر شدن فضای بین دندان‌ها استفاده می‌شود، تا دندان‌های دائمی بتوانند به خوبی جایگزین شوند.
  5. جرم گیری دندان‌ها و استفاده از فلوراید برای استحکام بخشی به دندان‌ها
  6. خدمات ارتودنسی پیشگیرانه که به آن بریس نیز گفته می‌شود.

فیشور سیلانت چیست؟ آیا باعث از بین رفتن دندان کودکان می‌شود؟

فیشور یک عنوان تخصصی با معانی مختلف در بخش‌های مختلف علوم پزشکی است، اما در دندانپزشکی به شیار‌های روی سطح جونده دندان‌های آسیا گفته می‌شود. این شیار‌ها روی هر دندان و هر فرد متفاوت هستند. در بعضی افراد این شیار‌ها خیلی باریک و یا خیلی عریض هستند به طوری که تمیز کردن آن‌ها با مسواک زدن یا هر وسیله دیگری بسیار سخت است و تمیز نمی‌شوند.بعضی از این شیار‌ها به خاطر داشتن شکل و ظاهر خاص حتی اگر بهترین روش مسواک زدن را هم داشته باشید (چون الیاف مسواک به آن نواحی نمی‌رسند) مواد غذایی و باکتری‌ها در آن منطقه باقی می‌مانند و در نهایت باعث شروع پوسیدگی و درگیری عصب دندان و ... می‌شوند.

برای پیشگیری از این اتفاق چکار می‌توان کرد؟

به محض رویش دندان‌های دائمی آسیای کودکانتان، دندانپزشک باید این دندان‌ها را چک کند و اگر حاوی شیار‌های باریکی باشند برای پیشگیری از مشکلات آتی درمان‌های پیشگیرانه انجام شود که یکی از آن‌ها فیشور سیلانت است. دنداپزشک با مواد خاصی این شیار‌ها را پر می‌کند و باعث می‌شود که مواد غذایی در این شیار‌ها تجمع پیدا نکنند. از زمان رویش دندان‌ها تا چهار سال بهترین فرصت برای انجام فیشور سیلانت است.ماده‌ای که با آن فیشور سیلانت انجام می‌شود همچنین فلوراید آزاد می‌کند و باعث استحکام دندان‌ها و پیش گیری بیشتر از پوسیدگی می‌شود.
 برای به اشتراک گذاشتن این مطب در شبکه های اجتماعی از لینک های زیر استفاده کنید:

راهنمای ثبت پیام

پرسش یا نظری دارید؟
همین حالا می توانید پرسش یا نظر خود را ثبت کنید.